Неліктен біз осы адамдар туралы айтамыз?

Кейде тіпті реципиенттің өзі оған екінші өмір сыйлаған ағзаның артында қанша маман және қаншама көзге көрінбейтін еңбек тұрғанын білмейді.

Дәл осы себепті біз осы айдарды ашып отырмыз. Біздің мақсатымыз — бір мамандықты екіншісіне қарсы қою немесе трансплантолог-хирургтердің орасан зор еңбегін төмендету емес, керісінше трансплантаттауды үйлестіру жүйесін оның барлық қырларымен толық көрсету.

Көлеңкеде жұмыс істейтін, бірақ ықтимал донорды, оның отбасын, медициналық ұйымды, трансплантаттау бригадасын және трансплантацияны күтіп отырған пациентті байланыстыратын аса маңызды буын болып табылатын адамдарды көрсету.

Көрінбейтін майдан жауынгерлері

Бүгінде мыңдаған адам трансплантация мүмкіндігін күтіп отыр. Біреулер үшін бұл күту бірнеше айға созылса, енді біреулер үшін — жылдарға созылады. Осындай әрбір оқиғаның артында пациент пен оның отбасының үміті тұр.

Алайда бұл үміттің бір күні шындыққа айналуы үшін күн сайын қанша адамның еңбек ететінін бәрі бірдей біле бермейді.

Олардың еңбегі көбіне көзге көрінбейді. Олар сахнаға шықпайды, әрбір құтқарылған өмірден кейін қошеметке бөленбейді. Алайда ықтимал донорды анықтаудан бастап, донорлық ағзаларды алуды ұйымдастыруға және оларды трансплантаттау үшін беруге дейінгі аса күрделі процестің дәл ортасында солар тұрады.

Сондықтан мен оларды «көрінбейтін майдан жауынгерлері» деп атадым.

Үйлестірудің үш деңгейі

Қазақстандағы трансплантаттауды үйлестіру жүйесінде әртүрлі деңгейдегі мамандар — стационарлық, өңірлік және республикалық үйлестірушілер жұмыс істейді. Әрқайсысының өз міндеттері бар, алайда мақсаттары бір — адам өмірін сақтап қалу мүмкіндігін қамтамасыз ету.

Әрбір ағзаның артында адам тұр

Бұл — немқұрайлылық танытуға жол жоқ, ал қателік жасауға іс жүзінде мүмкіндік берілмейтін жұмыс. Мұнда кәсібилік, сабырлылық, жауапкершілік, адамдармен тіл табыса білу және ең бастысы — әрбір шешімнің қаншалықты маңызды екенін түсіну қажет.

Әсіресе ықтимал донордың отбасымен сөйлесу сәті аса күрделі. Жақындары ауыр қазаға ұшыраған кезде үйлестіруші дұрыс сөз тауып, құрмет пен сезімталдық танытып, болып жатқан жағдайдың мәнін түсіндіріп, отбасына шешім қабылдауға көмектесуі керек. Бұл жай ғана кәсіби міндет емес. Бұл — зор адами жауапкершілік.

Отбасының донорлыққа келісім беруі — ең қиын әрі сонымен бірге ең ізгі қадамдардың бірі. Бұл шешімнің артында қайғы-қасірет тұр, сонымен қатар басқа адамдарға өмір сыйлау мүмкіндігі бар.

Трансплантация операциялық бөлмеге дейін әлдеқайда бұрын басталады. Ол ықтимал донорды анықтаудан, процесті дұрыс ұйымдастырудан, отбасымен әңгімелесуден, келісімнен және қажетті сәтте өз міндетін орындауға тиіс әрбір маманның жауапкершілігінен басталады.

Ал содан кейін уақытпен жарыс басталады. Ағзаларды бір ауруханадан екіншісіне жай ғана «тасымалдауға» болмайды. Дәрігерлердің әртүрлі бейіндегі мамандары, үйлестірушілер, зертханалар, көлік қызметтері және көптеген басқа мамандар қатысатын тұтас іс-қимылдар тізбегін қамтамасыз ету қажет. Бұл жүйенің барлығы дәл, жылдам әрі үйлесімді жұмыс істеуі тиіс.